Projectondersteuning
Gelders Archief

Het Project

Arnhem was en is een interessante spoorwegstad. Het vormt vanouds de belangrijkste spoorwegschakel tussen Nederland en Duitsland en is ook een spoorweg- knooppunt tussen het noorden en zuiden van ons land. Arnhem is voor veel spoorwegbelangstellenden vooral interessant om wat het was. Want tot aan de elektrificatie van de lijn naar Emmerich in 1966 was er veel spoorwegbedrijvigheid in en rond het Arnhemse station. Bovendien was de verscheidenheid in rollend materieel in die dagen vele malen groter dan tegenwoordig. Wie nu ‘sleutelproject’ Arnhem Centraal bezoekt ziet dat die verscheidenheid in materieel is ‘weggerationaliseerd’, evenals de daaruit voortvloeiende spoorwegbedrijvigheid.

Spoorstad Arnhem is een door spoorwegliefhebbers opgezet project om een deel van die verdwenen Arnhemse spoorwegwerkelijkheid virtueel te laten herleven. De basis daarbij wordt gevormd door een Duits treinsimulatie- programma (Zusi 3) aangevuld met door Spoorstad Arnhem leden ontwikkeld en vormgegeven Nederlands rollend materieel, zoals dat aan het begin van de zestiger jaren in Arnhem te zien was. Ook de spoorlijn van Oosterbeek tot Emmerich inclusief bovenleiding, seinen en aangrenzende bebouwing zal digitaal worden nagebouwd. Zoals bijvoorbeeld de Westervoortsebrug, de Sonsbeeksingel, station Velperpoort en andere bouwwerken zoals ze er ruwweg 50 jaar geleden uitzagen. Station Arnhem speelt daarbij een centrale rol.

BEKIJK REACTIES
  
REAGEER


1    Wachten op instructies
Mevrouw links is net in Arnhem aangekomen. De twee kruiers hebben haar koffers door het nog openstaande raam op hun middeleeuws aandoende bagagewagen geladen. Het wachten is op nieuwe instructies. Om thuis brood op de plank te krijgen moest de kruier proberen met dubbeltjes en stuivers zijn zeer karige basisloon aan te vullen. Hij was daarbij afhankelijk van de gulheid van passagiers die van zijn diensten gebruik maakten. De witkiel had zwaar werk en lange werkdagen. De glimlachende, in de lens kijkende kruier schijnt al te weten hoe hij deze klus tot een lucratief einde gaat brengen. Wie weet wie deze Arnhemse kruier is die in september 1960 op het derde perron met zijn maat (net achter mevrouw zichtbaar) de afwachtende houding heeft aangenomen.
BEKIJK REACTIES
  
REAGEER


2    Koffie op het perron
Driebergen bezat jarenlang landelijke faam voor de kwaliteit van de stationskoffie. Obers met volle dienbladen renden over het perron om elke trein in korte tijd van koffie te voorzien. Het verhaal gaat dat conducteurs en machinisten van de uitbater in Driebergen gratis koffie kregen door iets eerder binnen te rijden. Iets later vertrekken was uit den boze. Waarschijnlijk vanwege de langere wachttijden leek het er in Arnhem in die tijd toch nog wat rustiger aan toe te gaan. Het assortiment van restaurateur Westerhuis bevatte naast koffie in juni 1954ooknog andere versnaperingen, al is het aanbod zo te zien kwantitatief onvergelijkbaar met de hedendaagse stations catering.
BEKIJK REACTIES
  
REAGEER


3    PTT motorposttreinen
Het postvervoer per spoor begon in Nederland al in 1844. Ruim honderd jaar later ging PTT zelfstandig de post over de rails vervoeren. Aanvankelijk werden hiervoor door PTT omgebouwde Blokkendozen (Mat ‘26) ingezet, maar na tien jaar werd besloten nieuwe posttreinen te laten bouwen. Afgeleid van NS Plan T materieel produceerde Werkspoor midden jaren zestig de PTT motorposttreinen (mP). Een van de allereerste mP’s is in augustus 1966 in Arnhem op bezoek met post uit Utrecht. Drie perronarbeiders dragen de postzakken uit de trein en de toeziend PTT beambte in uniform draagt de verantwoordelijkheid.
BEKIJK REACTIES
  
REAGEER